Jakie są obowiązki i uprawnienia kierownika budowy
Na budowie ktoś musi odpowiadać za to, co dzieje się na placu każdego dnia. Inwestor decyduje o budżecie, projektant odpowiada za dokumentację, a ekipy pracują według własnych harmonogramów. Całość spina kierownik budowy. Jego rola jest opisana w prawie budowlanym, ale w praktyce często myli się ją z rolą inspektora nadzoru albo brygadzisty. Granice zakresu obowiązków widać najlepiej wtedy, gdy na budowie coś idzie nie tak.
Kim jest kierownik budowy i kto go potrzebuje?
Kierownik budowy to osoba z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności, która kieruje robotami na konkretnej inwestycji. Ustanawia go inwestor, a on sam przyjmuje funkcję i potwierdza to wpisem w dzienniku. Co do zasady jego obecność jest wymagana przy robotach objętych pozwoleniem na budowę. Przy części robót zgłaszanych i drobnych obiektów obowiązują wyjątki, więc dla konkretnego przypadku trzeba sprawdzić przepisy. Za całość prac odpowiada jeden kierownik, nawet gdy na placu pracuje kilka branż. Przy złożonych obiektach inwestor może powołać dodatkowo kierowników robót w poszczególnych specjalnościach, na przykład instalacyjnej lub elektrycznej. Podlegają oni kierownikowi budowy i koordynują prace swoich zespołów. Dzięki temu każda branża ma osobę, która zna jej wymagania, a całość pozostaje pod jedną kontrolą.
Główne obowiązki kierownika budowy
Zakres obowiązków wynika wprost z ustawy. Sprowadza się do kilku stałych zadań:
- Teren budowy: protokolarne przejęcie od inwestora, ogrodzenie i oznakowanie.
- Bezpieczeństwo: zapewnienie sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, gdy jest wymagany, oraz bezpiecznych warunków pracy.
- Zgodność robót: kierowanie nimi zgodnie z projektem, pozwoleniem i zasadami wiedzy technicznej.
- Odbiory częściowe: zgłaszanie inwestorowi robót zanikających i ulegających zakryciu, na przykład zbrojenia przed betonowaniem.
- Zakończenie: dokumentacja powykonawcza, pomiar geodezyjny i zgłoszenie obiektu do odbioru.
Dziennik budowy i dokumentacja na placu
Dziennik budowy to podstawowy dokument, w którym kierownik zapisuje przebieg robót, wykonane odbiory i wydane polecenia. Uzupełnia go na bieżąco, najlepiej w każdym dniu, w którym prowadzono prace. Zapisy robione z opóźnieniem sięgającym tygodni tracą wiarygodność, a podczas kontroli łatwo zarzucić im nieścisłości. Na budowie musi też leżeć projekt razem z pozwoleniem.
Wpisy robią także inspektor nadzoru, projektant i organy kontroli. Jeśli kierownik nie zgadza się z poleceniem, powinien to zapisać w dzienniku i uzasadnić. W razie sporu widać wtedy, kto, co i kiedy ustalił.
Uprawnienia: co kierownik może zrobić na budowie?
Najważniejsze uprawnienie to wstrzymanie robót, gdy zagrażają życiu lub zdrowiu albo gdy ktoś każe odejść od projektu. Kierownik wydaje też polecenia ekipom i podwykonawcom pracującym na placu. Może odsunąć od pracy osobę bez wymaganych kwalifikacji lub bez szkolenia BHP. Nie musi przyjmować poleceń sprzecznych z przepisami.
Gdy rozwiązanie projektowe nie daje się wykonać, kierownik zwraca się do projektanta o wyjaśnienie albo zmianę. Sam nie poprawia dokumentacji. Istotne odstępstwa wymagają zgody projektanta, a czasem zmiany pozwolenia.
Odpowiedzialność i granice jego roli
Kierownik ponosi odpowiedzialność zawodową przed izbą samorządu. Przy poważnych zaniedbaniach grozi mu też odpowiedzialność karna i cywilna. Nie odpowiada za wady projektu, jeśli zgłosił zastrzeżenia, ani za decyzje inwestora podjęte wbrew jego opinii. Inspektor nadzoru kontroluje roboty w imieniu inwestora, ale nie zastępuje kierownika. Przy jego wyborze sprawdza się więc uprawnienia w odpowiedniej specjalności, wpis do izby i ważne ubezpieczenie OC. Z tej polisy pokrywane są ewentualne szkody.